Szanowni Państwo,

Z przykrością informuję, że dziś w nocy zmarł nasz Kolega, ceniony przez współpracowników i szanowany przez studentów wykładowca, wieloletni kierownik Katedry Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn, jeden z najzdolniejszych i najbardziej zasłużonych w dziedzinie zmęczenia materiałów w skali Polski i świata prof. dr hab.  inż. Ewald Macha. Łączymy się w żalu z rodziną zmarłego.

Macha Ewald

Prof. dr hab. inż. Ewald Macha urodził się w 1940 r. w Czerwionce. W 1970 r. ukończył studia na Wydziale Łączności Politechniki Wrocławskiej. Tytuł doktora uzyskał na Politechnice Wrocławskiej w 1970 r., doktora habilitowanego na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej w 1980 r., a następnie tytuł profesora nauk technicznych w 1992 r.

Macha Ewald

Dyscyplina naukowa profesora to mechanika oraz budowa i eksploatacja maszyn, natomiast specjalność: mechanika ciała stałego, zmęczenie metali i elementów maszyn, mechatronika.

W trakcie pracy profesor pełnił szereg funkcji: asystent i adiunkt na Politechnice Wrocławskiej, docent w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Opolu (1981-1990), prorektor ds. nauki, WSI w Opolu (1984-1987), prof. nadzw., Politechnika Opolska (1990-1995), prof. zwycz., Politechnika Opolska (od 1995), Kierownik Katedry Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn Politechniki Opolskiej (1992-2008).

Odbył kilka staży naukowych: IREX grant – USA, Purdue Univ.,West Lafayette, IN i Univ.of California, Los Angeles, CA 1985-1987, (7 m-cy), DAAD grant – Niemcy, Ruhr Univ. Bochum i TU Clausthal 1990, (3 miesiące), TEMPUS grant – UK, Nottingham Univ. i Bradford Univ. 1993, (8 m-cy), NATO grant – Włochy, Parma University 1996, (4 miesiące), Visiting Professor w LAMEFIP ENSAM Bordeaux, Francja 2000, (1 m-c), Visiting Professor w Tours Univ., Francja 2001, (2 miesiące).

Profesor był twórcą szkoły naukowej: Trwałość i Niezawodność Materiałów i Konstrukcji. Szkoła skupia się na badaniach zmęczeniowych tworzyw konstrukcyjnych w prostych i złożonych stanach obciążeń. Zakres tematyczny obejmuje przede wszystkim: opis wieloosiowego zmęczenia losowego, weryfikację metod wyznaczania krytycznych płaszczyzn złomu i przewidywania trwałości zmęczeniowej tworzyw konstrukcyjnych przy wieloosiowych obciążeniach losowych, wpływ wartości średnich obciążeń na trwałość zmęczeniową, opis kumulacji uszkodzeń w zmęczeniu losowym i prędkości rozwijania pęknięć zmęczeniowych w elementach konstrukcyjnych. Do ważnych osiągnięć szkoły można zaliczyć opracowanie naprężeniowych, odkształceniowych i energetycznych kryteriów wieloosiowego zmęczenia losowego. Kryteria te są integralną częścią algorytmów oceny trwałości zmęczeniowej elementów maszyn i konstrukcji. Algorytmy te są weryfikowane i testowane na maszynach zmęczeniowych w prostych i złożonych stanach obciążeń.

Ostatnio prof. Macha zaangażował się w rozwój nowego kierunku – Mechatronika zarówno w zakresie dydaktyki jak i nauki. Wielokrotnie wyniki jego badań i analiz były przedstawiane na krajowych i zagranicznych konferencjach, w tym również jako „key lectures” oraz zostały opublikowane w liczących się czasopismach i monografiach.

Profesor opublikował około 300 publikacji w tym 18 książek, monografii i skryptów oraz 6 patentów (1 w kilku krajach).

Wypromował 9 doktorów (Włodzimierz Będkowski, Henryk Achtelik, Cyprian T. Lachowicz, Tadeusz Łagoda, Aleksander Karolczuk, Adam Niesłony, Zbigniew Marciniak, Leszek Kasprzyczak, Paweł Toś), z czego dwóch uzyskało stopień doktora habilitowanego a jeden tytuł profesora. Był recenzentem 8 prac doktorskich, 4 prac habilitacyjnych oraz 5 wniosków o tytuł profesorski (Grzegorz Gasiak, Marian Partyka, Czesław Goss, Maciej Kulisiewicz, Mieczysław Szata).

Otrzymał wiele wyróżnień i nagród m. in. Złoty Krzyż Zasługi, nagrody II stopnia i I stopnia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Medal Komisji Edukacji Narodowej, nagrody JM Rektora.

Profesor był koordynatorem Centrum Doskonałości CESTI oraz był koordynatorem kilku grantów europejskich: TEMPUS-PHARE programme S-JEP 11033-96, 1996-1999; LEONARDO DA VINCI programme PL/99/2/011097/PI/II.1.1.c/FPC; Grant HTECH CRG 931187 ( NATO), 1994-1996; COPERNICUS programme CIPA-CT94-0194; Grant – British Council ( UK) and SCRS (PL), 1993-1995; Centre of Structural Integrity, CESTI, FP5 (2002-2005), LEONARDO DA VINCI programme PL/07/LLP-LdV/TOI/14006.

Był członkiem w wielu prestiżowych instytucjach, korporacjach i organizacjach naukowych m.in. Międzysekcyjnego Zespołu Zmęczenia i Mechaniki Pękania Materiałów i Konstrukcji, PAN, od 1987, Komitetu Naukowego czasopisma „Problemy Maszyn Robocznych”, Advisory Board kwartalnika: „The Archive of Mechanical Engineering”, the European Structural Integrity Society (ESIS), American Society for Testing and Materials (ASTM), Polskiej Grupy Mechaniki Pękania, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej Oddziału Opole, przewodniczący Komitetu Technicznego TC3.1 – Multiaxial Fatigue w ramach European Structure Integrity Society ( ESIS), członek Klubu Encyklopedii Actus Purus, członek Jure for the nomination of the Ernst Gassner Award at Fraunhofer Institute for Structural Durability LBF, Darmstadt. Ponadto jest współorganizatorem 10 kolejnych międzynarodowych konferencji pod tytułem Mechatronice System and Materiale. Oprócz tego był członkiem komitetów naukowych wielu konferencji krajowych i międzynarodowych.

Prof. Ewald Macha był cenionym naukowcem o randze międzynarodowej, jednym z najzdolniejszych i najbardziej zasłużonych w dziedzinie zmęczenia materiałów w skali Polski i Świata. Sprawnie organizował naukę, był członkiem wielu komitetów naukowych konferencji krajowych i zagranicznych, członkiem rad naukowych czasopism, wychowawcą licznej kadry naukowej.

 Dziekan Wydziału Mechanicznego

prof. dr hab. inż. Tadeusz Łagoda